Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) tarafından yayımlanan “2026 Ticaret ve Kalkınma Raporu – Kalkınmanın Jeoekonomisi”, jeopolitik gerilimlerin, enerji maliyetlerinin ve yapay zekâ yatırımlarının küresel ekonomi üzerindeki etkilerini ele alıyor. Rapora göre 2025 yılında %2,9 olan küresel ekonomik büyümenin 2026’da %2,6’ya gerilemesi, 2027’de ise %2,7’ye yükselmesi bekleniyor. Küresel ticaret büyümeyi sürdürürken ülkeler arasındaki ekonomik farklılıkların derinleştiği belirtiliyor.
Raporda, dünya ticaretinin 2025 yılında 35 trilyon dolarla rekor seviyeye ulaştığı ifade ediliyor. Orta Doğu’daki çatışmaların enerji maliyetlerini artırmasına ve petrol fiyatlarının varil başına yaklaşık 100 dolara yükselmesine rağmen, küresel ticaretin 2026 yılında yaklaşık %4 büyümesi öngörülüyor. Bununla birlikte UNCTAD, ticaretteki büyümenin sınırlı sayıda sektörün performansına dayandığına dikkat çekiyor.
Özellikle yapay zekâ altyapısında kullanılan gelişmiş bilgi işlem ekipmanları ve veri merkezi yatırımları, küresel mal ticaretinin başlıca büyüme kaynakları arasında gösteriliyor. Yapay zekâ ve dijital altyapıya yönelik yatırımlar ticareti desteklerken, bu alanlardaki ekonomik fırsatların ülkeler arasında eşit dağılmadığı vurgulanıyor.
Ülkelerin büyüme beklentileri de önemli farklılıklar gösteriyor. 2026 yılında Hindistan ekonomisinin %7,3, Çin’in %4,5 ve ABD’nin %2,1 büyümesi bekleniyor. Buna karşılık gelişmekte olan ülkelerin önemli bir bölümü yüksek enerji maliyetleri, artan borç yükü ve finansmana erişimde yaşanan zorluklarla karşı karşıya bulunuyor. Rapora göre gelişmiş ülkeler, yarı iletkenler, yapay zekâ ve temiz teknolojiler gibi stratejik sektörlerdeki yeni yatırımların yaklaşık %70’ini çekiyor.
UNCTAD, küresel ticaretteki büyümenin ekonomik kalkınmaya aynı ölçüde yansımadığına dikkat çekiyor. Teknoloji yatırımlarının belirli ülkelerde yoğunlaşması, finansman eşitsizlikleri ve enerji maliyetlerindeki artış, gelişmekte olan ekonomilerin yüksek katma değerli üretime geçişini zorlaştıran unsurlar arasında yer alıyor. Bulgular, küresel ticaret hacmi artarken ülkelerin bu büyümeden elde ettiği ekonomik faydanın farklılaşmaya devam ettiğini ortaya koyuyor.
Raporun tamamı: https://unctad.org/system/files/official-document/tdr2026_en.pdf
Comments