Ermenistan’ın başkenti Erivan’da düzenlenen Birleşmiş Milletler Biyolojik Çeşitlilik Konferansı (COP17), doğanın korunmasına yönelik yaklaşık 2 milyar dolarlık yeni finansman taahhüdü ve 50’den fazla kararla sona erdi. Reuters’ın 5 Kasım 2026 tarihli haberine göre zirvede, biyolojik çeşitliliğe zarar veren devlet teşviklerinin yeniden düzenlenmesi konusunda ilerleme sağlanırken, yerli halkların doğanın genetik kaynaklarından elde edilen ekonomik faydalardan pay almasını amaçlayan fonun finansmanında anlaşmazlıklar devam etti. 31 Ekim’de tamamlanan konferansta alınan kararların, 2030 yılına kadar biyolojik çeşitlilik kaybını tersine çevirme hedefi açısından yeterli olup olmadığı da tartışma konusu oldu.
Zirvenin önemli gündem maddelerinden biri, doğaya zarar veren teşviklerin 2030 yılına kadar yıllık en az 500 milyar dolar azaltılması hedefiydi. Özellikle tarım ve balıkçılık gibi sektörlerde biyolojik çeşitlilik kaybını artıran desteklerin dönüştürülmesi öne çıktı. Konferansta kabul edilen Erivan Yol Haritası, biyolojik çeşitliliğin korunması için ihtiyaç duyulan yıllık 200 milyar dolarlık finansman açığının kapatılmasına yönelik adımları ortaya koyuyor. Yol haritası, ülkelerin finansman kaynaklarını artırmasını ve doğaya zarar veren teşvikleri yeniden düzenlemesini hedefliyor.
COP17 kapsamında doğa koruma çalışmalarına yaklaşık 2 milyar dolarlık yeni finansman taahhüdünde bulunuldu. Bu tutar, 2024 yılında Kolombiya’nın Cali kentinde düzenlenen COP16’da açıklanan taahhütlerin yaklaşık dört katına karşılık geliyor. Hollanda, ormanların korunmasını teşvik eden Tropikal Ormanlar Sonsuza Kadar Fonu’na (TFFF) 500 milyon dolar katkı açıklarken, fonun toplam büyüklüğü 7,8 milyar dolara ulaştı. Buna karşın biyolojik çeşitliliğin korunması için ihtiyaç duyulan finansman ile mevcut kaynaklar arasındaki 200 milyar dolarlık açığın kapatılması önemli bir sorun olmaya devam ediyor.
Zirvenin tartışmalı başlıklarından biri, ilaç ve biyoteknoloji şirketlerinin genetik verilerden elde ettikleri gelirleri paylaşmasını amaçlayan Cali Fonu oldu. Yıllık 1 milyar dolar kaynak hedeflenen fonda yalnızca 10 bin dolar birikirken, şirketlerin kârlarının yüzde 1’ini veya gelirlerinin yüzde 0,1’ini gönüllü olarak aktarması önerisine ilaç sektörü temsilcileri itiraz etti. Gelirlerin daha adil paylaşılması yönündeki talepler sürerken, yerli halklar ve yerel toplulukların gelecek zirvelerde kalıcı olarak temsil edilmesini sağlayacak bir organın oluşturulması, karar alma süreçlerine katılımları açısından önemli bir adım oldu.
COP17’nin sonuçları, 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya’da düzenlenecek COP31 İklim Zirvesi öncesinde de önem taşıyor. Erivan’da doğanın korunmasına yönelik finansman, teşvik reformları ve özel sektörün sorumlulukları konusunda sağlanan ilerlemenin Antalya’daki görüşmelere katkı sağlayabileceği değerlendiriliyor. Ancak uzmanlar, COP17 kararlarının, ülkeleri COP31’de yeni taahhütler vermeye zorlamadığını belirtiyor. Biyolojik çeşitliliğin korunması ile iklim değişikliğiyle mücadelenin birlikte ele alınması, Antalya’daki zirvenin önemli gündem başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.
Comments