Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi (JRC) tarafından Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) iş birliğiyle hazırlanan “Dünyadaki Tüm Ülkelerin Sera Gazı Emisyonları Raporu”, 1970–2025 döneminde ülkelerin ve ekonomik sektörlerin sera gazı emisyonlarını inceliyor. EDGAR veri tabanına dayanan rapora göre küresel sera gazı emisyonları 2025 yılında 54,1 milyar ton karbondioksit eşdeğerine ulaşarak yeni bir rekor kırdı. Arazi kullanımı ve ormancılık kaynaklı emisyonlar hariç tutulduğunda, 2024’e göre %0,7’lik artış kaydedildi. Arazi kullanımı da hesaba katıldığında toplam emisyonlar 55 milyar tona yükseldi.
Küresel emisyonların en büyük bölümünü %73,8 ile karbondioksit oluştururken, metanın payı %17,6, diazot monoksitin %5,3, florlu gazların ise %3,3 olarak hesaplandı. Çin, ABD, Hindistan, Avrupa Birliği, Rusya ve Endonezya, en yüksek emisyona sahip altı ekonomi olarak öne çıktı. Bu ekonomiler, küresel sera gazı emisyonlarının %62’sinden sorumlu olurken, 1990’dan bu yana AB ülkelerinin emisyonları %35,6 azaldı, Çin’in emisyonları dört kattan fazla, Hindistan’ın ise yaklaşık üç kat arttı.
Türkiye, 2025 yılında büyük emisyon kaynakları arasında yıllık artışın en yüksek olduğu ülke olarak öne çıktı. Türkiye’nin sera gazı emisyonları 610,8 milyon ton karbondioksit eşdeğerine ulaşarak 2024’e göre %4,2 arttı ve küresel emisyonların %1,1’ini oluşturdu. Kişi başına düşen emisyon miktarı 7,1 ton olarak hesaplanırken, ülkenin toplam emisyonları 1990’a kıyasla %170, 2005’e kıyasla %91 yükseldi.
Türkiye’nin emisyonlarının %80’ini karbondioksit, %12,2’sini metan, %6,3’ünü diazot monoksit ve %1,6’sını florlu gazlar oluşturdu. Sektörel verilere göre 2024–2025 döneminde emisyonlar binalarda %8, elektrik üretimi ve sanayide %5, endüstriyel yakma ve prosesler ile ulaştırmada %4 arttı. Bu veriler, Türkiye’de emisyon artışının enerji kullanımı, sanayi ve ulaşım gibi farklı alanlara yayıldığını gösteriyor.
Arazi kullanımı ve ormancılık faaliyetleri de küresel emisyon dengesinde önemli rol oynadı. 2025 yılında arazi kullanımı, arazi kullanımı değişikliği ve ormancılık (LULUCF) sektörü yaklaşık 0,9 milyar ton net emisyon kaynağı oluşturdu. Ormanların yaşayan biyokütlesi 5,5 milyar ton karbondioksitin atmosferden uzaklaştırılmasını sağlarken, ormansızlaşma yaklaşık 3,7 milyar ton emisyona neden oldu. Aynı yıl orman yangınlarından kaynaklanan küresel emisyonlar 2,2 milyar ton ile 2,9 milyar tonluk uzun dönem ortalamasının altında kaldı.
Raporun tamamı: https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/handle/JRC147815?utm_source=
Comments