Rapor Bülteni’nin 21 Ekim 2026 tarihli “Üniversite Öğrenciliğinin Artan Maliyeti” başlıklı analizi, Türkiye’de üniversite öğrencilerinin artan yaşam maliyetleri karşısında yaşadığı ekonomik zorlukları ortaya koyuyor. İLKE Vakfı araştırmacısı Enes Koru tarafından hazırlanan çalışma, KYK burslarının asgari ücret ve üniversite yemekhane ücretleri karşısındaki değişimini inceleyerek öğrencilerin alım gücündeki gerilemeye dikkat çekiyor.
Analize göre, 2006-2015 yılları arasında net asgari ücret KYK bursunun yaklaşık üç katı düzeyindeyken, 2016’dan itibaren iki ödeme arasındaki fark açılmaya başladı. Özellikle 2022 ve 2023 yıllarında asgari ücretin yılda iki kez, bursların ise yalnızca bir kez artırılması bu farkı büyüttü. 2023’ün ikinci yarısında asgari ücret KYK bursunun dokuz katına ulaşırken, 2024 sonrasında fark bir miktar daraldı. 2026 yılında 28 bin 75 TL olan net asgari ücret, 4 bin TL’lik KYK bursunun yaklaşık yedi katına karşılık geliyor.
Öğrencilerin alım gücündeki değişim, üniversite yemekhanelerinde daha belirgin hale geliyor. Analizde yer alan İstanbul Üniversitesi örneğine göre, geçmişte bir aylık KYK bursuyla 170’in üzerinde öğün karşılanabilirken bugün bu sayı 57’ye geriledi. 2015’ten bu yana KYK bursu 12 kat artarken, yemekhane ücretleri 38 kat yükseldi. Bu durum, burs artışlarının öğrencilerin temel beslenme giderlerindeki yükselişi karşılamakta yetersiz kaldığını gösteriyor.
Çalışmada, 1990 öncesinde kurulan 18 devlet üniversitesinin yemekhane ücretleri de karşılaştırıldı. Buna göre 2026 yılında bir aylık KYK bursuyla üniversiteye bağlı olarak 47 ile 160 arasında öğün satın alınabiliyor. İncelenen üniversitelerde ortanca değer ise 80 öğün olarak hesaplanıyor. Üniversitelerin yemek maliyetlerinin bir bölümünü sübvanse etmesine rağmen artan gıda ve hizmet giderleri öğrencilerin ödediği ücretlere yansıyor.
Analiz, beslenmenin öğrenci bütçesindeki giderlerden yalnızca biri olduğunu vurguluyor. Barınma, kira ve ulaşım masrafları da dikkate alındığında KYK bursunun öğrencilerin toplam yaşam giderlerini karşılama gücü daha da azalıyor. Yaklaşık on yıl önce asgari ücretin üçte birine yakın olan burs tutarının bugün yedide bir seviyesine gerilemesi, yükseköğretime devam etmenin ekonomik yükünün giderek ağırlaştığına işaret ediyor.
Raporun tamamı: https://raporbulteni.substack.com/p/universite-ogrenciliginin-artan-maliyeti?
Comments